เกี่ยวกับเรา
ทำไมต้องเป็นมายาคติพลังงาน 2
ย้อนไปเกือบหนึ่งทศวรรษที่แล้ว เดือนมิถุนายน 2559 มายาคติพลังงาน ปรากฏโฉมในรูปหนังสือและ e-book ต่อสาธารณะเป็นครั้งแรก
โครงการนั้นเกิดขึ้นจากข้อเท็จจริงที่ว่า ถึงแม้ “อุตสาหกรรมพลังงานจำเป็น… จะต้องเปลี่ยนแปลงชนิดสุดขั้ว จากการผลิตพลังงานสกปรกแบบรวมศูนย์ มาเป็นการผลิตพลังงานสะอาดแบบกระจายศูนย์ แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ความเหลื่อมลํ้าในสังคม และธรรมาภิบาลบกพร่องไปพร้อมกัน” แต่ “น่าเสียดายที่การถกเถียงเรื่องพลังงานในไทยโดยรวมยังไม่ ‘กว้าง’ และ ‘ไกล’ เท่าที่ควร บ่อยครั้งที่การถกประเด็นระหว่างผู้เห็นต่างลงเอยด้วยการด่าทอ ถากถาง และฟ้องหมิ่นประมาทส่วนบุคคล มากกว่าการแสวงจุดร่วมสงวนจุดต่าง เพื่อหาทางออกร่วมกัน” (จากคำนำหนังสือ)
หมุนเวลากลับมาปัจจุบัน การถกเถียงเรื่องพลังงานในไทยโดยรวมก็ยังไม่ “กว้าง” และ “ไกล” เท่าที่ควรอยู่นั่นเอง ทั้งที่ความจำเป็นของ “การเปลี่ยนผ่านพลังงาน” เร่งด่วนขึ้นเรื่อยๆ จากความรุนแรงของภาวะโลกรวน (climate change) ซึ่งมีภาคพลังงานเป็นสาเหตุหลักของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ราว 70%)
ซํ้าร้าย วิวาทะเรื่องนี้ในสังคมไทยกลับมีแนวโน้มจะหดแคบและตีบตัน มองเห็น “ทางเลือก” กันน้อยลง จากการครอบงำสื่อของกลุ่มผลประโยชน์ดั้งเดิมในอุตสาหกรรมพลังงาน
ด้วยเหตุนี้ มายาคติพลังงาน จึงได้รับการปรับปรุงและต่อยอดเนื้อหา ซึ่งเช่นเดียวกับครั้งที่แล้ว คณะผู้เขียนอยากเชื้อเชิญให้คนไทยทุกคน ในฐานะผู้ใช้พลังงาน มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของบทสนทนา ด้วยคำถาม–คำตอบ ง่ายๆ 28 ข้อ ที่คณะผู้เขียนหวังว่า จะช่วยคลี่ “มายาคติพลังงาน” ในสังคมไทย และขยับขยายบทสนทนาเกี่ยวกับพลังงานและการเปลี่ยนผ่านพลังงานในสังคมไทย ได้บ้างไม่มากก็น้อย
ท้ายนี้ คณะผู้เขียนขอขอบคุณผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานทุกท่าน ที่เสียสละเวลามาร่วมกันสรรค์สร้างหนังสือเล่มนี้ และขอบคุณ มูลนิธิ ฟรีดริค เอแบร์ท (FES) ผู้ให้การสนับสนุนการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ (workshop) ในหลายจังหวัดทั่วประเทศ และการเผยแพร่เนื้อหาฉบับปรับปรุงในครั้งนี้
ผู้ดำเนินโครงการ
ผู้สนับสนุนโครงการ
คณะผู้เขียน
ในการจัดทำหนังสือเล่มนี้ได้รับความอนุเคราะห์จากบุคคล และองค์กร ดังต่อไปนี้
ชื่นชม สง่าราศรี กรีเซน
บทที่ 5 กำลังไฟสำรองของไทยมี “เยอะไป” จริงหรือไม่?
บทที่ 8 การจัดการพลังงานเป็นเรื่องของรัฐ ประชาชนไม่เกี่ยว จริงหรือไม่?
บทที่ 9 เราต้องการโรงไฟฟ้าฐานอีกเยอะๆ เพื่อมารองรับความต้องการ EV และศูนย์ข้อมูล จริงหรือไม่?
บทที่ 16 ปิโตรเคมีใช้ก๊าซถูกกว่าประชาชน จริงหรือไม่?
บทที่ 26 การอนุรักษ์พลังงานเป็นได้แค่แคมเปญ จริงหรือไม่?
สุณีย์ ม่วงเจริญ
บทที่ 3 ถ้าประชาชนติดแผงโซลาร์กันเยอะๆ คนที่ยังซื้อไฟฟ้าจากการไฟฟ้าจะต้องจ่ายแพงขึ้น จริงหรือไม่?
บทที่ 7 ค่าไฟฟ้าเรา “แพง” เมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน จริงหรือไม่?
บทที่ 18 ค่าไฟฟ้าแพงเพราะพลังงานหมุนเวียน จริงหรือไม่?
บทที่ 19 เมืองไทยลมน้อย จริงหรือไม่?
บทที่ 20 พลังงานหมุนเวียนเชื่อถือไม่ได้ จริงหรือไม่?
บทที่ 21 โซลาร์เซลล์ไม่สร้างผลกระทบ จริงหรือไม่?
รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์
บทที่ 10 ถ่านหินสะอาด สะอาดจริงหรือไม่?
บทที่ 15 ในช่วงเปลี่ยนผ่านพลังงาน เราต้องใช้โรงไฟฟ้าก๊าซและถ่านหินจนหมดอายุขัย เพื่อให้คุ้มค่าการลงทุน จริงหรือไม่?
บทที่ 17 เทคโนโลยีดักจับและกักเก็บคาร์บอน (CCS) ช่วยให้โรงไฟฟ้าฟอสซิลบรรลุเป้า net zero ได้ จริงหรือไม่?
บทที่ 25 ไฮโดรเจนเป็นพลังงานสะอาด จริงหรือไม่?
ธารา บัวคำศรี
บทที่ 24 โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็กสะอาดและปลอดภัย จริงหรือไม่?
Rivers & Rights (International Rivers)
บทที่ 22 ไฟฟ้าจากเขื่อนคือพลังงานสะอาด จริงหรือไม่?
บทที่ 23 เขื่อนแบบนํ้าไหลผ่าน (run of river) ไม่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม จริงหรือไม่?
Greenpeace Thailand
บทที่ 11 ก๊าซธรรมชาติเป็นพลังงานสะอาด จริงหรือไม่?
บทที่ 13 โรงไฟฟ้าถ่านหินและก๊าซ ไม่เกี่ยวกับฝุ่นพิษ PM 2.5 จริงหรือไม่?
บทที่ 27 โรงไฟฟ้าขยะเป็นพลังงานสะอาดและวิธีกำจัดขยะที่ดี จริงหรือไม่?
คณะวิจัย บริษัท ป่าสาละ จำกัด
บทที่ 1 “ความมั่นคงทางพลังงาน” แปลว่าเราต้องสร้างโรงไฟฟ้ามากขึ้นเรื่อยๆ จริงหรือไม่?
บทที่ 2 โครงข่ายไฟฟ้า (grid) ไม่มีทางรองรับพลังงานหมุนเวียนในสัดส่วนสูงๆ ได้ จริงหรือไม่?
บทที่ 4 ประเทศไทยยังไม่พร้อมสำหรับการเปิดเสรีพลังงาน ทั้งฝั่งผู้ผลิตและผู้บริโภค จริงหรือไม่?
บทที่ 6 รายงาน EIA “ผ่าน” แปลว่าโครงการ “ไม่มีปัญหา” จริงหรือไม่?
บทที่ 12 ก๊าซธรรมชาติในไทยจะหมดภายในสิบปี จริงหรือไม่?
บทที่ 14 การเปลี่ยนผ่านพลังงานเป็นเรื่องของเทคโนโลยีลดก๊าซเรือนกระจกล้วนๆ จริงหรือไม่?
บทที่ 28 เชื้อเพลิงชีวภาพจากพืชอาหาร ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนและลดขยะ จริงหรือไม่?